Samenvatting van de casus

Pijn aan de achtekant van de nek

Thomas kreeg ruim een jaar geleden een auto-ongeluk waarbij zijn auto van achteren werd aangereden. Direct na de botsing voelde hij vooral spanning en stijfheid in zijn nek. In de dagen daarna werd de pijn duidelijker. Vooral het draaien van zijn hoofd, lang achter een computer zitten en autorijden zorgden ervoor dat de klachten toenamen.

In eerste instantie verwachtte Thomas dat de klachten vanzelf zouden verdwijnen. De eerste weken werd de beweeglijkheid van zijn nek ook enigszins beter. Toch bleef er een hardnekkige pijn aanwezig, voornamelijk hoog in de nek en aan de achterzijde van het hoofd. Op rustige dagen was deze draaglijk, maar zodra hij meer deed, nam de spanning snel toe.

Na verloop van tijd begon Thomas zijn dagelijks leven steeds meer aan de klachten aan te passen. Tijdens autoritten draaide hij zijn bovenlichaam mee omdat het draaien van zijn hoofd onaangenaam voelde. Op zijn werk nam hij vaker pauze en probeerde hij langdurig beeldschermwerk te vermijden. Sporten lukte nog wel op een laag niveau, maar snelle bewegingen van het hoofd of oefeningen waarbij hij zijn nek langdurig moest stabiliseren, konden de klachten opnieuw uitlokken.

Wat hem vooral opviel, was dat de nekpijn niet alleen samenhing met zware lichamelijke belasting. Ook situaties waarin zijn zenuwstelsel veel informatie moest verwerken, leken invloed te hebben. Een drukke supermarkt, langere autorit of meerdere uren werken achter een beeldscherm konden ervoor zorgen dat zijn nek aan het einde van de dag veel stijver en pijnlijker aanvoelde.

Eerdere behandelingen hadden tijdelijk verlichting gegeven, maar het patroon bleef terugkomen. Thomas wilde daarom beter begrijpen waarom de klachten na zoveel tijd nog steeds aanwezig waren en meldde zich bij Amsterdam Brain Center.

Het onderzoek

Daarbij viel op dat Thomas eenvoudige hoofdbewegingen redelijk goed kon uitvoeren wanneer hij rustig zat. Zodra dezelfde beweging gecombineerd werd met een visuele opdracht of extra belasting van zijn evenwicht, ontstond sneller spanning in zijn nek.

Dit was een belangrijke bevinding. De nek geeft het zenuwstelsel voortdurend informatie over de positie en beweging van het hoofd. Deze informatie moet worden gecombineerd met signalen vanuit de ogen en het evenwichtssysteem. Wanneer die samenwerking veel inspanning vraagt, kunnen alledaagse activiteiten zoals autorijden of werken achter een beeldscherm extra belastend worden.

Aanvullende computergestuurde testen werden gebruikt om bepaalde functies rondom oogbewegingen, balans en beweging nauwkeuriger in kaart te brengen. Samen met het lichamelijke onderzoek ontstond zo een breder beeld van de functies die mogelijk bijdroegen aan de aanhoudende klachten.

De behandeling

De belasting werd stap voor stap opgebouwd. Eerst oefende Thomas binnen een niveau dat hij goed kon verdragen. Vervolgens werden oefeningen complexer gemaakt door bijvoorbeeld hoofdbewegingen te combineren met het fixeren of volgen van een visueel doel.

Gedurende de week werd steeds gekeken hoe hij reageerde. Wanneer een oefening te veel klachten veroorzaakte, werd de belasting aangepast. Ging een oefening juist gemakkelijker, dan kon een volgende stap worden toegevoegd.

Het doel was daarmee niet alleen om de nek meer te laten bewegen, maar vooral om de samenwerking tussen verschillende functies tijdens dagelijkse activiteiten beter te trainen.

Herstel en resultaat

Tijdens de behandelweek merkte Thomas dat bewegingen die eerst snel spanning veroorzaakten geleidelijk beter uitvoerbaar werden. Hij kon zijn hoofd gemakkelijker draaien en gecombineerde oefeningen met hoofd- en oogbewegingen langer uitvoeren voordat de bekende klachten ontstonden.

Ook in het dagelijks leven merkte hij verschil. Autorijden en beeldschermwerk bleven activiteiten die hij rustig moest opbouwen, maar veroorzaakten minder snel dezelfde sterke reactie. Bovendien kreeg hij meer vertrouwen in bewegen en hoefde hij zijn nek minder bewust te ontzien.

Na de intensieve week kreeg Thomas oefeningen mee om thuis verder te werken aan zijn belastbaarheid en de functies die tijdens het programma waren getraind.

Naschrift van de therapeut

Bij een whiplash ligt de aandacht vaak vanzelfsprekend op de nek. Bij langdurige klachten kan het echter zinvol zijn om breder te kijken.

De hersenen combineren voortdurend informatie vanuit de nek, de ogen en het evenwichtssysteem. Deze samenwerking helpt ons om het hoofd te bewegen, onze blik stabiel te houden en te bepalen waar we ons in de ruimte bevinden.

Bij Thomas zagen we dat een losse nekbeweging relatief goed ging, terwijl de klachten duidelijker werden wanneer meerdere functies tegelijk werden belast. Juist dat soort verschillen helpt ons om te bepalen welke functies binnen een persoonlijk rehabilitatieprogramma extra aandacht kunnen krijgen.